Project: Proeftuinen aardgasvrije wijken

Nederland wil van het aardgas af. Daarom gaan gemeenten voor alle wijken in Nederland op zoek naar alternatieve warmtebronnen en maken plannen om wijken aardgasvrij te maken. Het Rijk wil gemeenten stimuleren hiermee te experimenteren en ervaring op te doen met de manier waarop wijken aardgasvrij worden. Gemeenten die hier in 2018 al mee kunnen beginnen, konden tot 1 juli een uitvoeringsplan indienen bij het Rijk.

De opdracht

In opdracht van de Provincie Groningen heeft Procap samen met KAW adviseurs vijf gemeenten ondersteund bij het maken van uitvoeringsplannen voor proeftuinen. Het gaat om de wijk Gorecht-Noord in Hoogezand en de dorpen Ten Post, Glimmen, Nieuwolda-Wagenborgen en Warfhuizen-Onderdendam. Onder leiding van Procap en KAW is samen met relevante stakeholders – woningcorporaties, duurzame warmteleveranciers, netbeheerder Enexis, bewoners(organisaties), energiecoöperaties en andere initiatiefnemers – op zoek gegaan naar de meest kansrijke, meest effectieve en efficiëntste aanpak.

De aanleiding

De aanleiding om met een aardgasvrije proeftuin aan de slag te gaan en de kenmerken van de dorpen en wijken verschilden per proeftuin. Daarom was het proces om tot een uitvoeringsplan te komen ook voor iedere proeftuin uniek. De rol van Procap en KAW bestond voornamelijk uit:

  • Het inventariseren en analyseren van locatiespecifieke kenmerken. Hiervan is een beeldende weergave gemaakt, zodat in een oogopslag duidelijk is welke relevante kenmerken de proeftuin heeft.
  • Het mobiliseren van stakeholders en experts. Door de stakeholders bij elkaar te brengen en te enthousiasmeren voor het thema, ontstond breed draagvlak voor de plannen. Daarnaast zaten naast de experts van Procap en KAW ook bijvoorbeeld experts van nutsbedrijven aan tafel.
  • Het organiseren van sessies met stakeholders en het interviewen van bewoners en stakeholders.
  • Het opstellen van of meeschrijven aan de uitvoeringsplannen en subsidieaanvragen.

Het resultaat

Het is gelukt om voor alle dorpen en wijken tijdig een door het college van B&W ondersteund uitvoeringsplan in te dienen bij het Rijk. Op 1 oktober 2018 heeft het ministerie de selectie van de proeftuinen bekendgemaakt. De geselecteerde gemeenten kunnen hun plannen in uitvoering brengen. De overige gemeenten hebben een stevig startpunt om hun plannen verder te brengen en maken wellicht volgend jaar aanspraak op de subsidie.

Gorecht-Noord aardgasvrij

De vraag vanuit het Rijk aan gemeenten om plannen in te dienen voor aardgasvrije proeftuinen bood aanleiding om in deze gemeente een start te maken om aardgasvrij te worden.


Lees verder

Ten Post aardgasvrij

Het circa 830 inwoners tellende Groningse Ten Post wil in 2025 het eerste energieneutrale en aardgasvrije dorp van Nederland worden.


Lees verder

Glimmen aardgasvrij

In het dorp Glimmen in de gemeente Haren (Groningen) is er geen voor de hand liggende ‘hoofdoplossing’ om aardgasvrij te worden: een grote alternatieve warmtebron ontbreekt.


Lees verder

Nieuwolda en Wagenborgen aardgasvrij

De Groninger dorpen Nieuwolda en Wagenborgen barsten van de lokale duurzame initiatieven. Een voorbeeld is het initiatief ‘Nieuwolda meest energiezuinige dorp van Nederland’.


Lees verder

Warfhuizen en Onderdendam aardgasvrij

Door een intensieve samenwerking zijn Warfhuizen en Onderdendam in Noord-Groningen erin geslaagd om in korte tijd een gedragen uitvoeringsplan aardgasvrij bij het Rijk neer te leggen.


Lees verder

5 lessen voor het aardgasvrij maken van wijken

Elke proeftuin is uniek, maar er is één duidelijk overeenkomst: de Groninger gemeenten zijn door de aardbevingsproblematiek extra gedreven om bij te dragen aan de afbouw van aardgas.

Leer meer over aardgasvrij

Deze Procappers kunnen je hier meer over vertellen

Arjen Terpstra

Boy Zelle

Erik Kroes

Frits Schutte

Johan Duut