#2 Proeftuin aardgasvrij: pak de urgentie

#2 Proeftuin aardgasvrij: pak de urgentie

3 december 2019 Energie en ruimte 0

Voor de tweede keer kun je als gemeente een aanvraag indienen voor een proeftuin aardgasvrije wijken. Een proeftuin is een goede manier om een plan te maken voor een wijkgerichte energie aanpak én een substantiële Rijksbijdrage te ontvangen om dit te realiseren. Dat is gunstig omdat gemeenten vroeg of laat deze plannen moeten maken en uitvoeren. Uiterlijk 1 april kan voor de huidige ronde een plan ingediend worden. De voorwaarden voor een aanvraag zijn flink aangescherpt. Waar moet je op letten? Wat is nodig om de aanvraag goed te doen? En wat is het geheim van een geslaagd plan? De komende weken helpen we je met deze blogserie in 5 stappen op weg naar een succesvolle aanvraag. Deel #1 lees je hier. Aan het woord in deel #2 (stap 1) van deze serie: Anda de Blecourt.

‘Een aardgasvrije wijk, maakt de wijk toekomstbestendig’, roep ik tijdens een bewonersavond in de Groningse wijk De Wijert. Terwijl ik dit zeg kijken dertig paar ogen mij vragend aan. Nee, mijn boodschap over het belang van aardgasvrije wijken was niet overgekomen. Na mijn presentatie kwam dan ook geen enkele bewoner zich melden om samen aan de slag te gaan met het aardgasvrij maken van de wijk.

Wat een verschil met een paar weken eerder toen wij dezelfde boodschap in het Groningse dorp Glimmen verkondigden. Bewoners discussieerden daar volop mee tijdens de presentatie. Ook werd na de bijeenkomst door bewoners zelf een werkgroep opgericht om samen aan de slag te gaan met een aardgasvrij dorp.

Dit heeft mij aan het denken gezet. Waarom werkte dezelfde boodschap in De Wijert niet en in Glimmen wel? Achteraf zie ik in dat het verschil in betrokkenheid te maken heeft met de mate van urgentie.

De Wijert is een naoorlogse wijk vol portiekwoningen met een groot percentage sociale huur. Het aantal bewoners dat moet rondkomen van een minimuminkomen is tweeëneenhalf keer zo hoog als in de rest van Nederland. Glimmen daarentegen heeft het tegenovergestelde karakter. Veel vrijstaande particuliere woningen met hier en daar een indrukwekkende oprijlaan. Aan het eind van de maand knopen de bewoners van De Wijert de eindjes aan elkaar, waar de bewoners van Glimmen misschien niet eens doorhebben dat het eind van de maand in zicht is.

Dit verschil in karakter van de wijk zorgt ook voor een verschil in urgentie. Wanneer jouw eigen zorgen meevallen, kun je nadenken over de zorgen die spelen in de maatschappij. Ook het verschil in eigendom draagt bij aan de mate van enthousiasme om aan de slag te gaan met een aardgasvrije woning. In een sociale huurwoning is een bewoner voor de investering afhankelijk van de woningcorporatie. Een bewoner met een koopwoning kan zelf bepalen of en wanneer zij een investering doen in het aardgasvrij maken van de woning. Hierdoor voelt het energievraagstuk voor de bewoners in Glimmen als urgent en voor bewoners in De Wijert als een vraagstuk voor de verre toekomst.

In Glimmen zien bewoners in dat aardgasvrij wonen urgent is, maar is aardgasvrij wonen voor de bewoners van De Wijert niet urgenter? Door de stijgende gasprijs zijn mensen met een laag inkomen naar verhouding een groot percentage van hun inkomen kwijt aan de energielasten. Kies je daarbij als gemeente om van start te gaan met de energietransitie op plaatsen waar bewoners de urgentie al zien en daarmee snel resultaat? Of kies je als gemeente om te beginnen op de plaatsen waar bewoners het meeste baat hebben bij de energietransitie, maar waarbij het proces tijdrovend is?

Als professionals vinden wij de energietransitie zeer urgent, maar bij het opzetten van een goede proeftuin is het belangrijk om je ook te verplaatsen in de bewoners van een wijk. Wat voelt voor hen urgent? En hoe kun je dit verbinden aan de energietransitie? Dit zijn belangrijke vragen bij de start van een proeftuinplan. Het resultaat is betrokken en gemotiveerde bewoners waarmee je samen grote stappen in de uitvoering kunt maken.

In 5 stappen naar een plan
Op basis van onze kennis en ervaringen op het gebied van de proeftuinen en de wijkgerichte aanpak, zien wij 5 hoofdstappen om een plan te maken. Dat zijn geen stappen als een blauwdruk, want elke plek en situatie is specifiek. Het zijn stappen voor een participatief proces om een goed en gedragen plan te maken. We onderscheiden daarin de volgende stappen:

  1. Pak de urgentie
  2. (Her)ken de inhoud
  3. Zoek de samenwerking
  4. Denk oplossingsgericht
  5. Schrijf het beste plan

In het volgende deel van deze blogserie leggen we uit hoe je de inhoud kunt herkennen en wat dat precies is.
Een tipje van de sluier lichten wij HIER op.

Tot volgende week!

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *