Projectwaarde management

Bezuinigen en toch een beter project
Waarde als basis voor projectbeslissingen

Bij bestuurders heerst het idee dat zij verantwoorde beslissingen kunnen nemen over investeringen in infrastructuur en ruimtelijke ontwikkelingen, als de risico′s ervan goed in beeld zijn. Maar daarbij gaan zij meer dan eens voorbij aan een vraag die veel belangrijker is: krijgen zij met de geplande investering eigenlijk wel waar voor hun geld? Het risicoprofiel van een project zegt niets over de vraag of de bedachte oplossing wel de meest optimale invulling is voor het gestelde doel. Ofwel, kan het niet anders, goedkoper, beter of met meer draagvlak? Een nieuwe aanpak, gebaseerd op Value Engineering en stakeholdermanagement, maakt het mogelijk om een gedegen antwoord op deze vragen te geven. En vaak ook om ‘pijnloos′ te bezuinigen.

Risico
Het is niet zo verwonderlijk dat er momenteel veel aandacht is voor risico′s in projecten. Het vakgebied risicomanagement is de laatste jaren sterk ontwikkeld en biedt belangrijke handvatten voor de beheersing van projecten. Daarnaast heeft het, mits goed toegepast, een communicatief karakter wat de samenwerking tussen partijen verbetert. En voor zowel projectmanagers als bestuurders geldt: men heeft geen zin om zich in de loop van het project te moeten verantwoorden voor allerlei vervelende kostenoverschrijdingen. Het risicoprofiel geeft daarbij zekerheid. Of toch niet? Want ook van projecten die budgettair beheerst verlopen, en waar zich weinig risico′s voordoen, kan de buitenwacht vinden dat er sprake is van weggegooid geld. En soms hebben ze nog gelijk ook.

Waarde
Het probleem is dat risico′s, die welbeschouwd toch bijzaak zijn, niets zeggen over de mate waarin de gestelde projectdoelen worden behaald. Daarom is het beter om te kijken naar de waarde die een project realiseert. Dat is de verhouding tussen de prestatie (de mate van doelbereik) en de prijs (wat het kost in geld of mogelijke nadelen). Waardemanagement is de optimalisatie daarvan: meer doen met dezelfde middelen. Of, in deze tijd meer actueel, hetzelfde doen met minder middelen! Projectwaarde management is een methode die uitgaat van het ‘denken in doelen′ in plaats van in oplossingen. Daarmee ontstaat ruimte voor creatieve oplossingen en transparantie in investeringsbeslissingen. Voorbeelden van typische projectwaarde management vraagstukken zijn: hoe kunnen we die woonwijk met voldoende capaciteit ontsluiten en toch bezuinigen op de aansluitingen? Hoe kunnen we visuele hinder rond een weg voorkomen zonder een dure tunneloplossing? Hoe kunnen we de opbrengst van een ontwikkeling vergroten zonder extra investeringen?

Deze benadering geeft niet alleen inzicht in ‘value for money′, het biedt ook belangrijke instrumenten om met de stakeholders gezamenlijk oplossingen te creëren en af te wegen en het draagvlak te vergroten. De aanpak is gebaseerd op ‘value management′ of ‘value engineering′. In de verenigde staten is dit verplicht voor ieder infrastructuurproject boven de 25 miljoen dollar. Ook in Engeland is het populair en in de procesindustrie wordt het veel toegepast. In Nederland wordt het op het gebied van infrastructuur vooral gebruikt door Prorail, die er veel optimalisaties en besparingen mee creëert. Projectwaarde management voegt aan de value-management methodiek het gedachtegoed van stakeholdermanagement toe. Dit is een essentiële toevoeging omdat het in ingrijpende ruimtelijke projecten niet alleen gaat om ‘kille′ functionaliteit en euro′s, maar vooral om de veel minder rationele aspecten als samenwerking en draagvlak bij alle partijen.

Pijnloos bezuinigen?
We zien dat opdrachtgevers het steeds vaker aandurven om samen met hun partners te kijken naar de waarde van een project. En dus om kritisch te kijken naar bedachte oplossingen. Niet alleen omdat het altijd besparingen oplevert, maar ook omdat het een manier is om begrip en draagvlak te creëren. En bovenal biedt het de mogelijkheid het project te plaatsen in een breder perspectief: waarom willen we deze ontwikkeling eigenlijk? En is de huidige oplossing eigenlijk wel de beste? Projectwaarde management biedt een hulpmiddel bij de uitdaging waar veel opdrachtgevers zich voor geplaatst zien: bezuinigen waar mogelijk en toch de gewenste projecten realiseren. Zeker bij integrale projecten en gebiedsontwikkelingen levert deze aanpak steeds verrassende resultaten op.

Meer informatie
Neem contact op met drs. ing. Theo Heida, adviseur waardemanagement bij Procap, of kijk op www.projectwaardemanagement.nl